Bodrum susuz mu kalacak? Tehlike kapıda...

Rize’den sonra Türkiye'nin en fazla yağış alan ikinci şehri olan Muğla, son dönemde kuraklık ve su kıtlığıyla savaşıyor. Şehirde 2017 yılında 34, 2020 yılında 46, 2021 yılında ise 88 olmak üzere toplam 168 kuyu tamamen kurudu. Özellikle şehrin en popüler adresi olan Bodrum, bu durumdan en ağır yara alan yer. Bodrum’un içme suyunu karşılayan iki barajdan biri kurudu diğeri ise alarm veriyor. Peki Türkiye’nin incisi Bodrum, artık susuz mu kalacak? Uzmanlar hurriyet.com.tr'ye anlattı.

Küresel iklim değişikliğinin etkisi altında olan Türkiye, 2021 yılında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle son 50 yılın en sıcak yılını yaşıyor. Bu durum Kuraklık ve su kıtlığı sorunlarını da ortaya çıkarıyor. İklim bilimciler yaptıkları açıklamalarda eğer gerekli önlemler alınmazsa su temininin zorlaşacağını ve tarımsal üretimin büyük ölçüde zarar göreceğini sıklıkla söylüyorlar.

Zaten bugün gelinen noktada Van Gölü, Tuz Gölü, Beyşehir Gölü, Akşehir Gölü, Eğirdir Gölü ve Gölmarmara gibi alanlarımız adeta alarm veriyor. Göller dışında, yapay göl ve içme suyumuzu karşılayan baraj rezervuarlarımızda da durum çok farklı değil. Bu konuda en yeni örnek ise Muğla’nın dünyaca ünlü ilçesi Bodrum…

Bodrum’un içme suyunu karşılayan iki barajı bulunuyor; Mumcular ve Geyik Barajı… Mumcular Barajı’nın doluluk oranı Temmuz ayında yüzde 30’a kadar gerilemişti. Ağustos ayının sonlarına doğru ise yüzde 10’un altına düştü. Dünyaca ünlü tatil adresinin su ihtiyacını şu an da Geyik Barajı karşılıyor ama onun da doluluk oranı yüzde 35 seviyelerinde… Bu barajın da ne kadar dayanabileceği büyük bir soru işareti.

Konuyla ilgili görüşlerine başvurduğum uzmanlardan Dr. Akgün İlhan, "Nisan ve Haziran ayları arasındaki üç aylık meteorolojik kuraklık haritası, Muğla ve Bodrum’daki bu durumun habercisiydi” diyor. İlhan, Bodrum’u besleyen barajlar ile yeraltı su rezervleri yeterli yağış almayınca dolmadığının altını çiziyor ve en önemli sorunlardan birinin de artan nüfus olduğunu söylüyor:

“Bodrum’un Türkiye ortalamasının oldukça üstünde artan nüfusu (Son 13 yılda yüzde 58 civarında artış) ve bu nüfusun turizm sezonunda 5-6 katına çıkıyor olması, bugün gelinen noktadaki en önemli etkenlerden biri.”

Peki Türkiye’nin incisi Bodrum, artık susuz mu kalacak? Nasıl bir yol haritası çizilmesi gerekiyor?

Barajların çevresinde incelemelerde bulunan Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Su Kaynakları Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ceyhun Özçelik ve Boğaziçi Üniversitesi Su Yönetimi Uzmanı Dr. Akgün İlhan ile konunun tüm yönlerini detaylıca konuştuk.

MUMCULAR BARAJI KURUDU. 

BODRUM'A SU VEREMİYOR

Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, birkaç gün önce Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün Bodrum’da 36 su kuyusunun kuruduğunu ve Mumcular Barajı’ndan ilçeye su temininin durmuş olduğunu açıkladığını söylüyor. Peki Bodrum'un su ihtiyacını karşılayan Mumcular ve Geyik Barajı'nda normalde ilçeye ne kadarlık su akışı gerçekleşiyordu? Bu soruyu Doç. Dr. Ceyhun Özçelik şu şekilde detaylandırıyor:

“Kuraklık öncesi iki barajdan Bodrum’a 10 ila 15 milyon metreküp içme suyu temin ediliyordu. Bu rakam kayıp kaçağı dikkate almazsak, 250 - 350 bin kişinin su ihtiyacına karşılık gelmekte. Bunun dışında Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından ilçeye yaklaşık 150 civarında derin su kuyusu ile kabaca 10 milyon metreküp su da sağlanıyordu.”

“Şu an Mumcular Barajı’ndan artık su alımı yapılmıyor, zaten alacak su da neredeyse yok. Yükü ilçenin diğer barajı olan Geyik Barajı çekiyor ama onun da doluluk oranı yüzde 35 civarında...”

Dr. Akgün İlhan ise yaşanan tüm bu sorunu artan sıcaklar dışında aşırı nüfus yoğunluğuna da bağlıyor. İlhan, “Bodrum yerleşik nüfusu 180 bin üzerinde olan bir ilçe. Üstelik bu nüfus turizm sezonunda 1 milyonu aşıyor” diyor ve aşırı sıcaklar dışında, bu yaz artan nüfusla birlikte suyun tükendiğinin altını çiziyor.

“Bu sezon tüketim artışı yağışın en az yani barajlardaki su seviyelerinin en düşük olduğu yaz aylarında yaşandı. Özetle su talebinin en yüksek olduğu zaman ile su arzının en dipte olduğu zaman çakışıyor. Bunlara ek olarak Bodrum aşırı yapılaşmaya bağlı olarak asfalt ve beton gibi geçirimsiz yüzeylerle kaplı bir ilçe. Bu da yağış olduğunda bile suyun toplanması ve depolanmasını kısıtlıyor.”

Dr. Akgün İlhan ise yaşanan tüm bu sorunu artan sıcaklar dışında aşırı nüfus yoğunluğuna da bağlıyor. İlhan, “Bodrum yerleşik nüfusu 180 bin üzerinde olan bir ilçe. Üstelik bu nüfus turizm sezonunda 1 milyonu aşıyor” diyor ve aşırı sıcaklar dışında, bu yaz artan nüfusla birlikte suyun tükendiğinin altını çiziyor.

“Bu sezon tüketim artışı yağışın en az yani barajlardaki su seviyelerinin en düşük olduğu yaz aylarında yaşandı. Özetle su talebinin en yüksek olduğu zaman ile su arzının en dipte olduğu zaman çakışıyor. Bunlara ek olarak Bodrum aşırı yapılaşmaya bağlı olarak asfalt ve beton gibi geçirimsiz yüzeylerle kaplı bir ilçe. Bu da yağış olduğunda bile suyun toplanması ve depolanmasını kısıtlıyor.”