Temiz Magazin
14 Kasım 2019

27 yıllık tecrübesiyle Seyhan ERDAĞ yönetiminde sadece Temiz Magazin!

"Aort Damarı" yırtılması nedir? Tedavisi var mı? Kimler risk altında? Oya Aydoğan'ı 12 saatlik açık kalp ameliyatına götüren "Aort Damarı" ile ilgili her şey.

Sağlık
08 Mayıs 2016

AORT DAMARI ve YIRTILMASI NEDİR?

Kalpten çıkarak, vücudun bütün organlarına kanı taşıyan ana atardamar olan aort'un içten yırtılması ve tabakaları arasına kan birikmesi şeklinde gelişen aort yırtılması, yırtılan kısma göre göre saatler içinde ölümcül sonuçlar doğurabilmektedir.

 

40 YAŞIN ÜZERİNDE RİSK ARTIYOR!

Aort yırtılması 1 milyonda 5 kişide görülen bir hastalıktır. Aort yırtılmasının her yaşta görülme ihtimaline karşın, hastaların yüzde 75`i 40-70 yaş aralığındadır. Şiddetli ve ani başlayan, hastaların "yırtılır gibi" diye tarif ettikleri sırt veya göğüs ağrısı en önemli şikayettir.

KADINLARDA GÖRÜLEN AORT YIRTILMALARININ 3'DE 1'İ GEBELİK SIRASINDA GÖRÜLÜYOR!

Aort yırtılması büyük oranda yüksek tansiyonu olan hastalarda görülür. Damar sertliği ile bozulmuş aortanın duvarının yüksek tansiyona bağlı damar içi artmış gerilim ile yırtılması sonucu bu hastalık ortaya çıkar.

Kadınlarda 40 yaş altında görülen aort yırtılması vakalarının yarısı gebeliğin son 3 ayında olmaktadır. Bunların yanı sıra aortanın belli bir kısmının gelişmemesi, aort kapağının 3 yerine 2 yapraklı olması ve daha önceden aortayı ilgilendiren ameliyatlar geçirilmiş olması aort yırtılması açısından risk faktörleri arasında yer almaktadır.. Bazı doğuştan gelen genetik hastalıklarda aort yırtılması daha sık görülür.

TEDAVİ YIRTIĞIN YERİNE GÖRE BELİRLENİR...

Aort'un anatomik olarak 4 bölümü vardır. Bu kısımlar; kalpten çıkan aorta, arkus aorta, inen aorta ve karın içine inen kısım olan abdominal aorta olarak isimlendirilir. Aort yırtılmasında içten olan yırtık yüzde 65 oranında çıkan aorta kısmındadır. Aortanın yırtılmasının (diseksiyon) nerede olduğu; tanı, tedavi ve hastanın yaşam beklentisi açısından önem taşımaktadır.

BU HASTALIKTA ERKEN CERRAHİ MÜDAHALE, YÜZDE 80 HAYAT KURTARICIDIR!

Aort yırtılması, acil cerrahi müdahale gerektirmektedir. Bu hastalar tanı konulduğu anda ameliyat edilmelidirler. Çünkü bu hastalık ilaç tedavisiyle yavaşlatılsa bile, hastaların  yüzde 50-80`i ilk 48 saat içinde, yüzde 98`i ilk 1 haftada kaybedilebilmektedir.

Açık kalp ameliyatı şartlarında yırtılmış olan aort dokusu sentetik suni damarlar ile değiştirilir. Kalbin ve diğer organların yeniden kan alabilmeleri sağlanır, yırtık nedeni ile olabilecek ani kan kaybı olasılığı ortadan kaldırılır. Ameliyat yapılmadığı durumlarda hastaların yüzde 98`i hayatını kaybetmektedir. O nedenle acil müdahale çok önemlidir. Aort kısmındaki yırtıklarda ölüm ve komplikasyon olasılığı daha düşüktür. Bu yırtıklarda ilk planda cerrahi tedavi yerine ilaç tedavisi ile hasta takip edilebilmektedir. Ayrıca hastaların yüzde 10`unun belden aşağısında kalıcı felç gelişebilme olasılığı vardır. Cerrahi tedavi dışında özellikle inen aorta yırtıklarının büyük çoğunluğu aorta içine damar içinde ameliyatsız suni yama yerleştirme yöntemi ile tedavi edilebilmektedir. Girişimsel ölüm risk oranı ameliyatlara kıyasla daha düşüktür. Yaşam şeklinin damar sertliğinden korunacak şekilde düzenlenmesi ve yüksek tansiyonun önlenmesi, ölümcül aort yırtılmasının gelişme olasılığını çok azaltacaktır.

TANSİYON HASTALARI DİKKAT!

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı, İstanbul Üniversitesi Gerontoloji Bölüm Başkanı olan Prof. Dr. Ahmet Akgül'den önemli bilgileri aldık. Prof. Akgül konuyla ilgili: "Öncelikle yemek yerken soluk borusu veya yemek borusuna takılan yiyeceklerin çıkarılması esnasında sağlıklı bir bireyin damarlarında yırtılma olmaz. Vücudun damar sistemi sağlıklı ise refleks hareketlerinden yani öksürme, hapşırma, ıkınma... gibi göğüs içindeki basınç artışlarından etkilenmez.

Fakat kalpten çıkan ana damar olan aort damarında daha önce oluşan yıpranma, balonlaşma, duvarlarında harabiyet varsa bu tip refleks hareketlerinde bile yırtılma riski olabilir. Aort damarını bu tip riske hazırlayan en büyük etken kontrol altına alınamamış tansiyon yüksekliğidir. Hipertansiyon zamanla aort damarının duvarını yıpratır ve balonlaşmaya, kireçlenmeye veya diseksiyon denen içten yırtılmaya yol açar. İşte bu durumda basit bir öksürme bile damardaki hasarı artırıp yırtılmaya yol açabilir.
Boğazına bir şey takılıp boğulma tehlikesi geçiren kişide damar hasarı oluşması için 2 önemli durum vardır:
1- Ölüm korkusu sonucu stres hormonlarının acilen yükselip damar içi kan basıncını çok yükseltmesi
2- Nefes alma zorluğunun uyardığı öksürme ve hapşırma refleksi sonucu göğüs içindeki basıncın artmasıdır.
Her iki durumda da daha önce zarar görmüş aort damarı yırtılabilir. Ama “daha önce zarar” görmüş, yani kontrol edilememiş tansiyon sonucu zarar görmüş damar. Yoksa, sağlıklı bir aort damarı ani basınç yükselmelerine dayanıklıdır. Bu vesile ile yüksek tansiyon hastalığının ne kadar önemli sonuçlar oluşturabileceği akılda tutulmalıdır. Şu unutulmamalıdır ki, tansiyon yüksekliği olan bir kişide ani başlayan sırt, göğüs ağrısı varsa, bu ağrı sanki “bıçak saplanıyor” tarzında ise hastada “aort diseksiyonu” denen aort damar yırtılması riski vardır. Bu durumda en yakın hastaneye gidilmeli ve orada da tecrübeli kalp damar cerrahisi kliniği bulunmalıdır."
dedi!
 

Facebook Google plus Instagram Twitter